VERDIEPINGSARTIKEL

De klimaatbelasting van zakelijk vliegen

Het is een van de hetere hangijzers van de laatste jaren: al die vliegreizen die werknemers voor werk en plezier maken, zorgen voor een ecologische voetafdruk waar je ‘U’ tegen zegt. Nu pakt een zakenreiziger voor een conferentie in Beijing uiteraard het vliegtuig en niet de Transsiberië Express. Maar voor zakelijke bestemmingen in de buurlanden van Nederland kunt u meestal ook andere vervoermiddelen overwegen.


2 augustus 2019 4 minuten Door redactie

Dit verdiepingsartikel wordt u aangeboden door Rendement online.


Dat vliegen door de grote CO2-uitstoot zeer belastend is voor het milieu, weet men al langer. De laatste jaren helt de publieke opinie echter over naar de houding ‘dat moet je dan dus zo veel mogelijk proberen te vermijden’. Het heeft bij sommige frequente reizigers gezorgd voor plane shame, oftewel ‘vliegschaamte’. Ook organisaties die maatschappelijk verantwoord ondernemen (mvo) hoog in het vaandel hebben staan, krijgen hiermee te maken. Voor de bedrijfscontinuïteit zijn onderhandelingssessies, conferenties en verkenningsreizen in nieuwe markten nu eenmaal essentieel. En voor veel bestemmingen is het vliegtuig ook de enige logische optie. Zeker als hiervoor een grote plas water overgestoken dient te worden. Het zorgt echter voor een spanningsveld, want het staat haaks op het imago van een organisatie die begaan is met het milieu.

Alternatieven

Er zijn echter zakelijke bestemmingen in de buurt van Nederland waarbij uw organisatie wél alternatieven heeft. Hoewel auto’s en in nog mindere mate treinen ook CO2 en fijnstof uitstoten, is dit beduidend minder dan de rommel die vliegtuigen in hun kielzog achterlaten. Dat kan een overweging zijn om het vliegtuig te laten staan. Reizen met de auto of de trein is daarnaast in sommige gevallen niet eens langzamer. Treinen rijden over het algemeen van stadscentrum naar stadscentrum; vliegvelden liggen meestal een stuk buiten de bebouwde kom. De reistijd naar en van de luchthaven moet u bij de reistijd optellen, inclusief de wachttijd van minimaal anderhalf uur in de terminal.

 

Afstand lucht (vanaf Amsterdam) Afstand land (vanaf Amsterdam)

Auto:
Duur (Afgerond)

Auto:
CO2 (kilogram)
Auto: Fijnstof (gram) Trein: Duur (afgerond) Trein:
CO2 (kilogram)
Trein: Fijnstof (gram) Vliegtuig: Duur (Afgerond) Vliegtuig: CO2 (kilogram) Vliegtuig: Fijnstof (gram)
Brussel 175 km 200 km 2:30 24,8 2,4 1:15 5,7 1,3 2:30 84,7 7,5
Düsseldorf 180 km 225 km 2:30 25,8 2,5 2:10 8,2 1,5 2:15 93,2 8,2
Lille 230 km 285 km 3:10 32,5 3,2 3:30 7,6 1,9 *4:30 221,7 19,7
Luxemburg 320 km 410 km 4:30 45,1 4,4 5:30 11,3 2,9 2:30 117,5 10
Londen 360 km 535 km 6:00 50,2 4,9 4:40 13,3 3,9 2:15 124,7 10,8
Frankfurt 365 km 440 km 5:00 51,1 5,0 3:45 16,4 2,8 2:45 133,8 11,5
Hamburg 365 km 465 km 5:00 51,5 5,1 5:15 19,8 3,4 2:30 138,6 11,9
Parijs 430 km 500 km 6:00 60,2 5,9 3:30 8,9 2,7 2:45 97,3 9,1
Berlijn 575 km 655 km 6:30 75,6 7,4 7:00 27,8 5,7 3:00 122,7 11,4
Kopenhagen 620 km 790 km 7:00 81,0 7,9 11:40 36,4 7,2 3:00 132,7 12,4

Schiphol vertrekpunt

In de tabel hierboven ziet u dit in cijfers uitgedrukt voor tien Europese bestemmingen die geregeld door Nederlandse zakenreizigers vereerd worden met een bezoekje en relatief ‘om de hoek’ liggen. Er is gekozen voor Amsterdam als vertrekpunt, omdat Schiphol verreweg de grootste luchthaven van het land is. Vanuit Groningen naar Hamburg of vanuit Limburg naar Düsseldorf liggen de zaken uiteraard anders. U ziet de hemelsbrede afstand die het vliegtuig (min of meer rechtstreeks) aflegt en de afstand over land via (spoor)wegen. Zoals u ziet, bent u met de trein naar Düsseldorf (en andere steden in het Ruhrgebied zoals Keulen) door de rechtstreekse verbinding met ICE International nog sneller op locatie dan met het vliegtuig. Dit gold ook voor de Noord-Franse stad Lille, maar Thalys heeft deze rechtstreekse verbinding in december 2018 ingewisseld voor de Parijse luchthaven Charles de Gaulle. Op dit moment is naar Lille vliegen alleen mogelijk met een overstap op Parijs (zie * in de tabel); niet erg milieuvriendelijk! Luxemburg is per trein helaas niet voordelig verbonden met Nederland; door een overstap op Brussel loopt de reistijd al snel op tot vijf en een half uur. Parijs is door de rechtstreekse Thalys-trein dan wel weer uitstekend met Amsterdam verbonden.

Berlijn en Londen

De treinverbinding met Berlijn is op dit moment nog niet optimaal genoeg om er het vliegtuig voor te laten staan. Het is wel de bedoeling om door verschillende maatregelen (onder meer geen locomotiefwissel meer aan de Nederlands-Duitse grens en het overslaan van verschillende tussengelegen steden) de reistijd terug te brengen naar vier à vijf uur. Dat zou de trein wél een alternatief maken om te overwegen. Londen is een geval apart. Over de weg moet een reiziger via de Kanaaltunnel bij het Franse Calais, wat het grote verschil tussen de afstand in de lucht en over land verklaart. De immense hoofdstad van het Verenigd Koninkrijk telt maar liefst zes luchthavens (City, Heathrow, Gatwick, Stansted, Luton en Southend). Hiervan is eigenlijk alleen City dichtbij het centrum van de stad gelegen. Het is dan ook zeer populair bij zakenreizigers. Luchtvaartmaatschappijen weten dit ook; voor tickets naar City moet u meestal een stuk dieper in de buidel tasten. Eurostar biedt sinds enige tijd een aantrekkelijk treinalternatief. Opgelet: op dit moment is alleen de verbinding vanaf het Verenigd Koninkrijk naar Rotterdam en Amsterdam rechtstreeks. Op de heenweg vanaf Nederland is vooralsnog een overstap in Brussel nodig.

Bos

Als uw organisatie ervoor kiest om medewerkers met het vliegtuig te laten reizen, kunt u nog klimaatcompensatie regelen. Met een klein bedrag bovenop de ticketprijs financiert u hierdoor milieuvriendelijke projecten zoals het aanplanten van een bos of een investering in duurzame energie.

Wat te doen met Brussel...

Zeker de vele dagelijkse vluchten tussen Amsterdam en Brussel zijn klimaatbewusten een doorn in het oog. Onlangs werd in de Tweede Kamer zelfs een motie ingediend om deze verbinding te verbieden. Minister Van Nieuwenhuizen van Infrastructuur en Waterstaat zegt dit vooralsnog niet te doen, omdat een verbod in strijd zou zijn met de vrijemarktregels van de Europese Commissie. Het laat wel zien dat het een hot topic is, ook op hoog niveau.