VERDIEPINGSARTIKEL

Herstructurering van uw onderneming

Het kan geen kwaad om eens kritisch te kijken naar de structuur van uw onderneming. Mocht u dan tot de conclusie komen dat dit hard nodig is dan zijn er verschillende mogelijkheden om te herstructureren zonder dat dit tot een fiscale afrekening leidt.

Maar die mogelijkheden hebben natuurlijk ieder voor zich wel hun voor- en nadelen die hieronder op een rijtje worden gezet zodat u de beste keuze maakt.


8 december 2020 5 minuten Door redactie

Dit verdiepingsartikel wordt u aangeboden door Rendement Online


U heeft verschillende fiscale reorganisatiefaciliteiten tot uw beschikking om een fiscale afrekening te voorkomen bij een herstructurering van uw onderneming. U kunt kiezen voor de aandelenfusie, bedrijfsfusie, juridische splitsing en juridische fusie.

En hoewel deze niet specifiek gerekend wordt tot de fiscale reorganisatiefaciliteiten, is de deelnemingsvrijstelling ook een belangrijk instrument bij een eventuele herstructurering. Met deze deelnemingsvrijstelling  wordt hieronder gestart, daarna volgen de fiscale reorganisatiefaciliteiten.

Verkopen door de deelnemingsvrijstelling

Als sprake is van een belang van ten minste 5%, kan een moedervennootschap de dochter vrij van VPB verkopen aan een derde of andere groepsmaatschappij door de deelnemingsvrijstelling.

Het grote voordeel van de deelnemingsvrijstelling is de eenvoud van de regeling. U krijgt bijvoorbeeld niet te maken met termijnen na verkoop van een deelneming. Zo kunt u een intern verhangen deelneming op korte termijn na de herstructurering weer verkopen aan een derde.

De deelnemingsvrijstelling heeft echter wel twee kanten. De winsten zijn niet belast, maar de verliezen zijn ook niet aftrekbaar. Daarnaast zijn de aan- en verkoopkosten van die deelneming niet aftrekbaar. Dit is iets om rekening mee te houden bij de verkoop van een deelneming.

Een aandelenfusie kunt u goed gebruiken als een holdingstructuur wenselijk is

Aandelenfusie

Bij een aandelenfusie wordt een aandelenpakket verkocht aan een vennootschap, die daarvoor als tegenprestatie eigen aandelen uitreikt. Deze faciliteit kunt u goed gebruiken als een holdingstructuur wenselijk is.

U kunt een nieuwe holding oprichten waarin u bijvoorbeeld de aandelen van de werkmaatschappij inbrengt. U moet wel aan de fiscale voorwaarden voldoen:

  • het moet gaan om een kwalificerende aandelenfusie;
  • de bijbetaling is niet hoger dan 10% van de nominale waarde van de uitgereikte aandelen;
  • de fusie mag niet in overwegende mate gericht zijn op het ontgaan of uitstellen van belastingheffing.

Door de aandelenfusie hoeft u het voordeel bij vervreemding van de aandelen niet in aanmerking te nemen. Het is echter niet de bedoeling dat de fiscale claim vervalt. Deze claim verschuift naar de nieuwe aandelen. Bij een latere vervreemding van de nieuwe aandelen moet u alsnog afrekenen over de meerwaarde van de ingebrachte aandelen.

Voordeel van de aandelenfusie is dat u vermogen in de holding kunt veiligstellen en dat op termijn verkoop van de werkmaatschappij onder toepassing van de deelnemingsvrijstelling kan plaatsvinden.

Daarnaast heeft deze reorganisatiefaciliteit als voordeel dat het vermogen van de vennootschap niet verandert. Alle werknemers, contracten en dergelijke kunnen geregistreerd blijven staan op de bestaande vennootschap. Juridisch verandert er in de vennootschap dus niets. Ook is de te volgen procedure relatief eenvoudig.

Bedrijfsfusie

Bij de bedrijfsfusie draagt u een (zelfstandig onderdeel van een) onderneming over aan een andere vennootschap tegen uitreiking van aandelen. Om de afrekening hierbij te voorkomen moet de overnemer de overgenomen activa voor dezelfde waarde opnemen als bij u. Hierdoor blijft de fiscale claim over de meerwaarde voor de fiscus behouden.

Anders dan bij de aandelenfusie verandert het vermogen van de overdragende vennootschap in dit geval dus wel, hetgeen dus ook civieljuridische consequenties heeft.

De bedrijfsfusie wordt vaak toegepast in situaties van bedrijfsopvolging binnen de familiesfeer. In dat geval richt een kind een vennootschap op tegen uitreiking van gewone aandelen. Vervolgens kan de ouder daarin zijn onderneming inbrengen en krijgt daarvoor als tegenprestatie cumulatief preferente aandelen. Op deze wijze kunnen zij zonder fiscale afrekening de overdracht realiseren.

Bij een bedrijfsfusie moet u alle contractpartijen benaderen voor een contractwijziging

Nadelen bedrijfsfusie

Nadeel van deze faciliteit is dat de onderneming door een andere rechtspersoon wordt voortgezet en u alle vermogensbestanddelen afzonderlijk aan die vennootschap moet overdragen. Juridisch kan dit op bezwaren stuiten, omdat u alle contractpartijen moet benaderen voor een contractwijziging.

Een ander nadeel is dat men eventuele claims uit het verleden ook bij de overdrager nog kan verhalen. Er ontstaat geen nieuwe, ‘schone’ holding zoals dat bij de aandelenfusie wel het geval kan zijn. Tot slot is nog van belang dat u de aandelen in de bv, waarin de onderneming is voortgezet, gedurende drie jaar niet mag vervreemden.

Dit is alleen anders als u aannemelijk kunt maken dat op het moment van de herstructurering nog geen voornemen tot vervreemding aanwezig was.

Een aantal van de nadelen van de bedrijfsfusie kunt u ondervangen door gebruik te maken van de faciliteit van de juridische splitsing.

Juridische splitsing

Ook bij een juridische splitsing is sprake van overdracht van vermogen uit een bestaande vennootschap naar een andere, eventueel nieuwe vennootschap. Hierbij kan de overdragende vennootschap zowel verdwijnen (zuivere splitsing) als blijven voortbestaan (afsplitsing).

Voor het doorschuiven van de fiscale claim bij een juridische splitsing gelden de volgende voorwaarden:

  • voor het bepalen van de winst bij de splitsende vennootschap moeten dezelfde bepalingen van toepassing zijn als bij de verkrijgende vennootschap;
  • zowel de verdwijnende als de verkrijgende vennootschap mag geen aanspraak maken op:
    • voorwaarts verrekenbare verliezen;
    • vermindering ter voorkoming van dubbele belasting;
    • toepassing van de innovatiebox;
    • toepassing objectvrijstelling buitenlandse ondernemingswinsten;
    • toepassing deelnemingsverrekening.
    • latere heffing moet verzekerd zijn;
    • de juridische splitsing mag niet in overwegende mate gericht zijn op het ontgaan of uitstellen belastingheffing.

Voordeel ten opzichte van de bedrijfsfusie is dat geen sprake hoeft te zijn van het overdragen van een onderneming. Ook  bij een overdracht van losse activa en passiva kunt u deze faciliteit toepassen.

Bij een juridische splitsing is sprake van een overdracht onder algemene titel waardoor geen afzonderlijke leveringshandelingen nodig zijn. Dit voorkomt dus discussies met contractpartijen.

Juridische fusie

Bij een juridische fusie verdwijnen één of meer bestaande vennootschappen en gaan deze op in een verkrijgende vennootschap. De aandeelhouders van de verdwijnende vennootschap(pen) verkrijgen in ruil hiervoor aandelen in de verkrijgende vennootschap.

De voorwaarden waaronder u gebruik kunt maken van deze fiscale faciliteit voor de juridische fusie, zijn in grote lijnen gelijk aan die voor de bedrijfsfusiefaciliteit (zie kader).

Voorwaarden voor bedrijfsfusiefaciliteit

  • U moet voldoen aan de volgende voorwaarden om gebruik te kunnen maken van de bedrijfsfusiefaciliteit:
  • De overgedragen vermogensbestanddelen moeten een (zelfstandig onderdeel van een) onderneming vormen of kunnen vormen.
  • De overdracht vindt plaats tegen uitreiking van aandelen.
  • De overdrager en overnemer zijn onderworpen aan hetzelfde winstregime.
  • De overnemer mag geen verrekenbare verliezen hebben.
  • De overnemer mag geen aanspraak maken op:
    • vermindering ter voorkoming van dubbele belasting;
    • toepassing van de innovatiebox;
    • toepassing van de objectvrijstelling voor buitenlandse ondernemingswinsten;
    • toepassing deelnemingsverrekening.
    • Latere heffing moet verzekerd zijn.
    • De bedrijfsfusie is niet in overwegende mate gericht op het ontgaan of uitstellen van belastingheffing.

Deze reorganisatievorm kunt u goed gebruiken voor het stroomlijnen van bestaande structuren of het samenvoegen van activiteiten. Een voordeel is dat ook in dit geval sprake is van een overgang onder algemene titel.

Een ander voordeel is dat de verdwijnende rechtspersoon van rechtswege ophoudt te bestaan, zodat geen aparte liquidatie van de rechtspersoon hoeft plaats te vinden.

Wel geldt ook voor deze manier van herstructureren een uitgebreide procedure die u nauwgezet moet volgen.

Goedkeuring van inspecteur

Voldoet u niet aan alle voorwaarden voor toepassing van de bedrijfsfusie of juridische fusie/splitsing, dan kunt u alsnog om goedkeuring verzoeken bij de Belastingdienst. De inspecteur kan dan alsnog goedkeuring verlenen. Hierbij bent u wel gebonden aan de zogenoemde standaardvoorwaarden. De staatssecretaris heeft deze standaardvoorwaarden in een apart besluit neergelegd.



Meer informatie over de aangifte vennootschapsbelasting vindt u in de toolbox Stap voor stap door de aangifte vennootschapsbelasting.