Hoe helpen we een bhv'er na een heftige situatie?

Question

Bhv’ers zijn doorgaans eerstelijns hulpverleners als in het bedrijf een ongeval plaatsvindt. Zij worden vaak als eersten geconfronteerd met ernstige situaties die zich niet laten 'trainen'. Het meemaken daarvan kan een grote impact hebben. Hoe kunnen we na zo’n gebeurtenis de bhv’er(s) het beste ondersteunen?

Accepted Answer

Bedrijfshulpverleners (bhv'ers) kunnen blootgesteld worden aan psychotraumatische situaties die kunnen leiden tot psychische klachten en in het bijzonder een posttraumatische stressstoornis. Het meemaken van een (dreigend) dodelijk ongeluk of (dreigend) zwaar lichamelijk letsel heeft immers een grote mentale impact.

Wat de situatie voor een bhv’er vaak nog moeilijker maakt, is het feit dat de slachtoffers meestal collega’s zijn waarmee al relaties bestaan. Betrokkenheid en emotionele banden kunnen een professionele houding in de weg staan. Kies ervoor om een bhv’er, als dit mogelijk is, geen bekenden te laten opvangen als hij naar een ongeval wordt geroepen.

Na-effecten

Uit een kleinschalig onderzoek van de Universiteit Twente bleek dat er geen valide uitspraken kunnen worden gedaan over de na-effecten bij bhv’ers. Bhv’ers lijken in hun persoonlijkheid eigenschappen te bezitten (‘hardiness’, stress als een uitdaging zien en een zekere nuchterheid) die voorkomen dat zij na afloop ‘last’ hebben van ingrijpende gebeurtenissen.

Bhv’ers met veel ervaring ervaren minder intensiteit en daarmee minder impact van een incident dan bhv’ers die zelden in actie komen. De meeste respondenten gaven aan geen behoefte te hebben aan professionele slachtofferhulp en bespraken incidenten liever met elkaar. Daarbij zijn er wel aanwijzingen dat de kwaliteit van cursussen en de frequentie van herhalingstrainingen (enkele keren per jaar) bijdragen aan de stressbestendigheid en een goede verwerking.

Wat wel en niet doen

Ondanks deze (voorzichtige) conclusie kan de werkgever door zijn acties wel bijdragen aan de impact van een incident voor een bhv’er. Vermijd het afdwingen van gesprekken over emoties of het uitgebreid reconstrueren van de gebeurtenis. Dit kan de situatie juist verergeren. De werkgever moet ook niet op de stoel van de therapeut gaan zitten.

Wat de werkgever wel kan doen, is ruimte bieden voor ondersteuning als de betrokken bhv'er daar behoefte aan heeft. De manier van reageren is daarbij belangrijk. Je kunt het beste:

empathie tonen zonder te dramatiseren;
de betrokkene(n) de eigen verwerking laten bepalen;
alert zijn op (moraliserende) reacties van collega’s;
af en toe (in)formele aandacht besteden aan het welbevinden van betrokkene(n) kort na een gebeurtenis;
de gevolgde procedure evalueren.

Een groot misverstand is: ‘Je moet erover praten, anders komt de klap later.’ Het direct en uitgebreid bespreken van emoties is niet voor iedereen helpend en kan soms zelfs averechts werken. Vertrouw juist op de weerbaarheid van medewerkers.

Let op gedragingen

Bied ondersteuning aan bhv’ers aan op individuele basis. In groepsverband ontstaan vervelende bijeffecten, namelijk de censuur en de druk van een groep. Men wil niet voor elkaar onderdoen. Daardoor ontstaat er geen goed beeld van de mentale situatie en weerbaarheid van de bhv’er.

Bij twijfel zijn er een aantal gedragingen om op te letten. Signaleer je deze signalen bij een bhv’er na een ingrijpende gebeurtenis, dan is een uitnodiging voor een gesprek met een deskundige wenselijk:

prikkelbaarheid, kort lontje;
vermijding van vergelijkbare of ermee geassocieerde situaties;
vermoeidheid;
concentratieproblemen;
slecht(er) slapen;
meer algemeen: alle gedragsveranderingen.

Bied dus als organisatie ondersteuning aan bhv’ers die te maken hebben gehad met impactvolle gebeurtenissen. Herhaalde blootstelling aan ingrijpende gebeurtenissen kan het risico op PTSS-klachten vergroten. Met een vragenlijst kun je stress en mentale gevolgen na incidenten inventariseren. Sommige organisaties kiezen ervoor om periodiek het welzijn van bhv’ers te monitoren, bijvoorbeeld met zo’n lijst of een gesprek.

Dit antwoord is geschreven door Leen Pakvis, directeur van Traumaloket bv, www.traumaloket.nl

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Hoe helpen we een bhv'er na een heftige situatie?

9 juni 2026

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema Bedrijfshulpverlening (bhv)