Wat kost een rokende werknemer de werkgever?

22 juli 2021

Per 1 januari 2022 zijn we wettelijk verplicht om alle rookruimtes binnen onze organisatie te verwijderen. Roken is dan alleen nog toegestaan in de buitenlucht, zonder een afdakje. We zijn daarom bezig met een project om de stap naar een rookvrije werkomgeving te maken. Vanwege dat project vragen we ons af: hoeveel kosten heeft een werkgever eigenlijk aan een rokende werknemer?

Roken is veruit de belangrijkste leefstijlfactor waardoor mensen ziek worden of overlijden; nog belangrijker dan ongezonde voeding of te weinig bewegen. In Nederland overlijden elk jaar bijna 20.000 mensen aan de gevolgen van roken. Een roker leeft gemiddeld 5 tot 10 jaar korter dan een niet-roker (bron: RIVM en Volksgezondheidenzorg.info).

Productiviteit

De beweging Op weg naar een rookvrije generatie heeft op een rij gezet wat de gevolgen van roken zijn voor de productiviteit. Ze becijferden dat bij medewerkers met salariskosten van € 34 per uur op jaarbasis ruim € 5.000 per rokende medewerker per jaar aan productiviteit verloren gaat.

Dat komt door extra rookpauzes, door afwezigheid van rokers (om welke reden dan ook) en zogeheten presenteïsme. Daarvan is sprake als werknemers ziek zijn maar toch aan het werk gaan. Dit heeft negatieve gevolgen voor de productiviteit en de kwaliteit van het werk.

Met de eventuele kosten voor vervangend personeel en verstoringen in het werkproces is hierbij geen rekening gehouden.

Andere kosten

Jellinek, expert op het gebied van middelengebruik en verslaving, maakte ook een berekening op basis van gegevens van het Trimbos Instituut, CBS en een wetenschappelijk onderzoek uit 2004.

Pauze: een roker last rookpauzes in. Is dat bijvoorbeeld vier keer tien minuten per dag dan komt dat bij 45 werkwerken neer op 150 uur per jaar. Bij een uurloon van € 50 kost dat € 7.500 per jaar. Als een niet-rokende werknemer dezelfde pauzes neemt, is er uiteraard geen verschil in pauzekosten tussen rokers en niet-rokers.

Ziekteverzuim: niet-rokers melden zich gemiddeld één keer per jaar ziek. Bij rokers ligt dat op 1,4 keer per jaar.

Het gemiddeld verzuimpercentage lag in 2007 op 4%. Bij zware rokers ligt dit 5,8% en bij nooit rokers op 2,4%. Bij matige rokers ligt het op 3,8% en bij ex-rokers op 3,4% (bron: CBS). 

Arbeidsongeschiktheid: 2% van de arbeidskosten worden veroorzaakt door chronische ziekten. Dit zijn hart- en vaatziekten, ziekten van de luchtwegen, kanker, hoge bloeddruk en diabetes. Roken speelt een belangrijke rol bij deze ziekten. Als de arbeidskosten van een bepaald bedrijf € 1.000.000 euro bedragen, gaat € 20.000 verloren aan chronische ziekten. 

Sterfte: de kans dat rokers overlijden tussen hun 45e en 65e is drie keer zo groot als mensen die nooit gerookt hebben (bron: Sloane et al. 2004).