Wat kunnen we doen als bestuurder het adviesrecht negeert voor ondernemingsplannen?

Publicatiedatum 22 juli 2019

Uit het meerjarig ondernemingsplan bleek dat er een flinke uitbreiding zal plaatsvinden. Dit besluit is genomen zonder onze OR om advies te vragen. We overwegen stappen te ondernemen. Wat adviseert u ons?

Een meerjarig ondernemingsplan is een beleidsplan waarin strategische keuzes voor de nabije toekomst worden gemaakt. Dat mag u niet verwarren met concrete voorgenomen besluiten waarover uw bestuurder (als het een flinke uitbreiding betreft) eerst OR-advies moet inwinnen. Dat wil overigens niet zeggen dat u niet ongevraagd kunt adviseren en dat de bestuurder het concept-ondernemingsplan niet met u mag overleggen.

Regels van WOR

Artikel 25 van de Wet op de ondernemingsraden (WOR) verplicht de bestuurder bepaalde voorgenomen besluiten eerst voor advies aan de OR voor te leggen. Pas daarna mag hij het definitieve besluit nemen. Als u bekijkt of de bewuste passage in het ondernemingsplan voldoet aan de eisen voor een adviesaanvraag, zult u zien dat de bestuurder de plannen nog niet kan voorleggen voor advies. Hij moet ze eerst uitwerken.

Halfjaarlijkse overleg

Wel is het zo dat uw bestuurder deze en andere voornemens moet melden in het halfjaarlijkse overleg over de algemene gang van zaken (artikel 24 WOR). Het gaat immers om een voornemen dat te zijner tijd zal leiden tot een adviesaanvraag op basis van artikel 25 WOR. Door dat nu al te melden, krijgt uw OR de kans om met uw bestuurder van gedachten te wisselen over het idee, maar ook over de rol van de OR bij de uitwerking hiervan. Dat laatste is ook verplicht. De wetgever wil voorkomen dat een OR door een onverwachte adviesaanvraag over een besluit dat al tot in de puntjes is uitgewerkt voor het blok wordt gezet en eigenlijk alleen nog maar ja of nee kan zeggen. Hoe later uw OR bij een belangrijke ontwikkeling is betrokken, des te minder invloed kunt u daarop uitoefenen. Sommige bestuurders zitten niet te wachten op vroegtijdig meedenken van de OR. Dan is het moeilijk afspraken maken over de rol van de OR, tenzij het slechts gaat om het inplannen van de verplichte adviesaanvraag. Als u dat niet genoeg vindt, staat het u vrij om ongevraagd te adviseren op basis van uw schriftelijk initiatiefrecht (artikel 23 WOR). Alle informatie die u daarvoor nodig heeft, kunt u schriftelijk krijgen als u gebruikmaakt van uw ruime informatierechten (artikel 31, lid 1 WOR). Uw bestuurder is verplicht om met uw OR over uw ongevraagde advies te overleggen en vervolgens schriftelijk en gemotiveerd te besluiten in hoeverre hij uw voorstellen overneemt.

Inbreng van OR

Zie het meerjarig ondernemingsplan dat uw OR ontving als een interessante bron van informatie. Spreek met uw bestuurder af wanneer u daar met elkaar over gaat praten. Bereid u goed voor en vorm een eerste en voorlopige mening zodat u uw opvattingen kunt presenteren en niet alleen vragen stelt. Wees bereid u te laten overtuigen, maar probeer ook de bestuurder te overtuigen van uw standpunten en belangen. Maak daarbij gebruik van uw expertise als OR. U weet wat er op de werkvloer speelt en hoe de werknemers tegen hun werk en uw organisatie aankijken. Bespreek ook de verdere besluitvorming rond de uitbreidingsplannen en hoe de OR daarin betrokken kan zijn. Maak hierover heldere afspraken.

De wet stelt eisen aan een adviesaanvraag

Er zijn vier wettelijke eisen waaraan een adviesaanvraag in het kader van artikel 25 WOR moet voldoen:

  • Het moet volstrekt duidelijk zijn wat het voorgenomen besluit inhoudt.
  • Ook moet het voornemen voldoende gemotiveerd zijn. Waarom wil de bestuurder dit?
  • Het voorgenomen besluit moet zover zijn uitgewerkt dat helder is welke gevolgen de invoering van het besluit voor de werknemers heeft.
  • De bestuurder moet aangeven hoe hij eventuele negatieve gevolgen van het besluit voor de werknemers denkt op te vangen.