Mag een werkgever een mondkapjesplicht invoeren?

14 augustus 2020

Binnen onze organisatie willen we voorkomen dat het coronavirus zich verspreidt. Daarom zijn we voornemens om onze medewerkers te verplichten om een mondkapje te dragen, als 1,5 meter afstand houden niet mogelijk is. Mogen we onze medewerkers een mondkapjesverplichting opleggen?

Iedere werkgever heeft een zorgplicht voor de veiligheid van de medewerkers. Een organisatie mag (onder andere) daarvoor gebruik maken van zijn wettelijke instructierecht.

Zorgplicht

Iedere werkgever heeft een wettelijk instructierecht. Op basis daarvan mag een werkgever redelijke instructies geven aan de werknemers. Uw organisatie doet er verstandig aan om van dit instructierecht gebruik te maken tijdens de coronacrisis. Immers, iedere werkgever heeft een zorgplicht voor de veiligheid en gezondheid van zijn medewerkers. Dat geldt ook voor het risico op coronabesmetting. De werkgever moet zorgen dat de werkplek veilig is, onder meer door het geven van veiligheidsinstructies.

Redelijke instructies

Op basis van het instructierecht mag een werkgever alleen redelijke instructies geven. Afhankelijk van de situatie zou een mondkapjesverplichting een redelijke instructie kunnen zijn.

Blootstelling vanwege de aard van het werk

In bepaalde beroepen komen medewerkers vanwege de aard van hun werk in contact met corona. Bijvoorbeeld zorgmedewerkers. Voor die groepen medewerkers is een specifiek hoofdstuk in de Arbowet opgenomen. Is het dragen van een (medisch) mondkapje wettelijk verplicht dan mag de werkgever verwachten dat zijn medewerkers zich aan die verplichting houden. Het dragen van een mondkapje is dan een redelijk voorschrift.

Blootstelling als gevolg van algemeen besmettingsgevaar

Het nemen van maatregelen om veiligheidsrisico's voor uw medewerkers te voorkomen of te beperken, vindt plaats via de regels van de arbeidshygiëne. Dat geldt ook voor de invoering van een mondkapjesverplichting.  Bij het nemen van maatregelen moet u deze strategie volgen.

Strategie van de arbeidshygiëne

De strategie van arbeidshygiëne heeft een vaste volgorde:

  1. Bronmaatregelen: een werkgever moet eerst de oorzaak van het probleem wegnemen. 
  2. Collectieve maatregelen: als bronmaatregelen geen mogelijkheden bieden, moet de werkgever collectieve maatregelen nemen om het risico op coronabesmettingen te voorkomen.
  3. Individuele maatregelen: als collectieve maatregelen niet kunnen of ook (nog) geen afdoende oplossing bieden, moet de werkgever individuele maatregelen nemen.
  4. Persoonlijke beschermingsmiddelen: als de eerste 3 maatregelen niet mogelijk zijn, moet de werkgever de werknemer gratis persoonlijke beschermingsmiddelen verstrekken.

Met andere woorden: pas als de eerste 3 maatregelen niet mogelijk zijn of niet afdoende zijn, kan een mondkapjesverplichting een redelijke instructie zijn.

Redelijkerwijsprincipe bij de arbeidshygiëne

Bij het kiezen van een maatregel is het redelijkerwijsprincipe van toepassing. Als daar goede redenen voor zijn dan mag de werkgever een maatregel op een niveau lager nemen. Dat kunnen redenen zijn van technische, uitvoerende en/of economische aard.

Let op: als u langdurig een mondkapjesverplichting wilt invoeren, dan heeft de ondernemingsraad (OR) of de personeelsvertegenwoordiging instemmingsrecht (PVT). Bij een tijdelijke maatregel waarschijnlijk niet.

Lees ook: Mag een werkgever mondkapjes verbieden?