Hoe werkt de OR op een goede manier samen met de vakbonden?

Question

Onze OR en de vakbond delen hetzelfde belang – het vertegenwoordigen van werknemers – en we houden ons vaak met dezelfde onderwerpen bezig. We willen graag met de vakbonden afstemmen wie wat voor zijn rekening neemt en wanneer we gezamenlijk optrekken. Maar hoe pakken we dat in de praktijk aan?

Accepted Answer

De vakbond en de OR hebben hun eigen taken en bevoegdheden. Stem daarom goed met elkaar af op welke vlakken je samenwerkt en waar niet.
Let daarbij op de belangen die jullie nastreven. De OR behartigt de belangen van alle werknemers én van de organisatie. De vakbond richt zich primair op de eigen vakbondsleden in de organisatie of sector, met een blik naar alle werkenden.

Verschil tussen de vakbond en de OR

Een ander belangrijk verschil tussen de vakbond en de OR is dat de OR in principe geen individuele belangen behartigt. Vooral in onzekere tijden, zoals tijdens een reorganisatie, een crisis zoals de coronaperiode of vele nieuwe ontwikkelingen zoals de intrede van AI op de wekvloer, kloppen werknemers misschien bij jullie OR aan met vragen of klachten. De OR kan hen dan helpen door te verwijzen naar de vakbond voor individuele hulp of advies. Wordt de klacht echter gedeeld door meer werknemers, dan is het wel zaak om op onderzoek uit te gaan en een reden om bij de bestuurder aan de bel te trekken.

Overlap tussen de vakbond en de OR

Er is daarnaast ook overlap tussen de vakbond en de OR. Onder andere in de invloedsferen, zoals bij de oprichting van de OR, de arbeidsvoorwaarden, de ruimte die de cao de OR biedt en de inbreng van de OR in het sociaal plan bij een eventuele reorganisatie.
Ook is de vakbond betrokken bij de OR-verkiezingen. De vakbond heeft namelijk het recht om bij OR-verkiezingen een kandidatenlijst in te dienen (artikel 9, lid 2 WOR). OR-leden die ook vakbondslid zijn, krijgen ondersteuning bij het uitoefenen van hun taak van de vakbond.

Onderhandelen over de arbeidsvoorwaarden

De vakbond is voor de meeste werkgevers de eerste onderhandelaar over de arbeidsvoorwaarden. De afspraken hierover staan in de cao. Een cao kan de OR ruimte bieden om te onderhandelen, maar ook afspraken bevatten die onder het instemmingsrecht van jullie OR (artikel 27 WOR) vallen. Denk aan afspraken over bijvoorbeeld werktijden, opleidingen en functiewaardering. Het instemmingsrecht over de genoemde onderwerpen in de WOR vervalt in zoverre de vakbond hierover in de cao afspraken heeft gemaakt. Kijk daarom goed in de cao welke rechten jullie OR heeft, en of de bestuurder de cao-afspraken goed naleeft. Gebeurt dit niet, informeer dan de vakbond en wijs de bestuurder hierop.

Zowel vakbod als OR beschikt over kennis

OR en vakbond beschikken allebei over veel kennis. Jullie OR weet wat er leeft in de organisatie en kan bij de vakbond aangeven welke onderwerpen de OR graag in de cao geregeld wilt zien. De vakbond weet wat er speelt in de sector en heeft specialisten in huis op het gebied van bijvoorbeeld arbeidsvoorwaarden en -omstandigheden. Nodig eens een vakbondsbestuurder uit voor het OR-overleg en bespreek hoe jullie gebruik kunt maken van elkaars kennis.

Ook de OR is betrokken bij een reorganisatie

Een reorganisatie kan personele gevolgen hebben. Met name in organisaties waar een cao geldt en waar de vakbonden een stevige positie hebben, zullen de bonden een sociaal plan willen afspreken. Hierin staan maatregelen om de gevolgen van de reorganisatie voor werknemers te beperken. Ook de OR is bij de reorganisatie en het sociaal plan betrokken. De OR heeft namelijk adviesrecht bij een belangrijke organisatieverandering (artikel 25, lid 1e WOR). Dat geldt bijvoorbeeld als de functie-indeling verandert, als afdelingen moeten sluiten of als de werkgever relatief veel werknemers ontslaat. Voor een sociaal plan is instemming van de OR niet vereist, maar er kunnen regelingen in staan waarvoor de bestuurder wél eerst instemming aan de OR moet vragen voordat hij ze mag toepassen en uitvoeren. Ook kan de OR de vakbonden van informatie voorzien, of zelfs om aan de besprekingen deel te nemen. Dat laatste kan alleen als de vakbonden én de werkgever daarmee akkoord gaan.

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Hoe werkt de OR op een goede manier samen met de vakbonden?

12 januari 2026

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema Werkwijze OR