Stakingsrecht en vormen van stakingen

Beschrijving

Een staking is een arbeidsconflict waarbij werknemers tijdelijk het werk neerleggen. Daarbij zijn doorgaans drie partijen betrokken: de vakbond, de werknemers en de werkgever. De ondernemingsraad (OR) kan ervoor kiezen hier ook een rol in te spelen. Het recht op staken is vastgelegd in artikel 6 van het Europees Handvest en onder voorwaarden toegestaan.

Rol van partijen en juridische kaders

Een staking begint vaak met een oproep tot actie, meestal vanuit de vakbond. De rechter kan toetsen of de staking voldoet aan de voorwaarden: de actie moet bijdragen aan collectieve onderhandelingen en dringend noodzakelijk worden geacht. Werkgevers mogen een staking niet breken, maar wel het loon inhouden en kosten verhalen op de stakers.

Soorten stakingen

Er bestaan verschillende vormen van stakingen, variërend van mild tot heftig. Voorbeelden zijn publieksvriendelijke acties waarbij klanten zo min mogelijk hinder ondervinden, stiptheidsacties waarbij werknemers strikt volgens de regels werken, en het neerleggen van werk voor een bepaalde periode. Heftigere varianten zijn collectieve ziekmeldingen en blokkades waarbij het werk fysiek wordt neergelegd of toegang tot het bedrijf wordt verhinderd.

Georganiseerd of wild

Een staking kan georganiseerd zijn, waarbij deze is aangekondigd door de vakbond of werknemers. In het geval van een wilde staking gebeurt dit onaangekondigd. Vakbondsleden hebben bij georganiseerde acties mogelijk recht op vergoeding uit de stakingskas.