Welke gevolgen kan de uitruil van loonbestanddelen hebben?

14 december 2020

In onze organisatie bestaan er verschillende uitruilmogelijkheden. Hiermee biedt onze organisatie werknemers de mogelijkheid om belast loon (of verlof) uit te ruilen voor onbelast loon (of verlof). Met welke financiële gevolgen moeten wij rekening houden als werknemers loonbestanddelen uitruilen? En kan de uitruil ook gevolgen hebben voor de financiële situatie werknemer? 

Een cafetariaregeling levert in het algemeen financiële voordelen op voor uw onderneming. Zo zorgt de uitruil van brutoloon voor nettoloon ervoor dat het premieloon en bijdrageloon lager worden. Hierdoor is uw organisatie sowieso minder aan premies werknemersverzekeringen en werkgeversheffing Zorgverzekeringswet (ZVW) verschuldigd. Deze lastenbesparing speelt uiteraard alleen als de werknemer met zijn loon niet (ver) boven het maximumpremieloon en maximumbijdrageloon uitkomt. Als het door de uitruil verlaagde premie- en bijdrageloon alsnog boven het maximum uitkomt, heeft u er immers geen voordeel van. Een onbedoeld bijeffect van een uitruil van brutoloon kan zijn dat de werknemer binnen de doelgroep voor het lage-inkomensvoordeel (LIV) komt te vallen, doordat zijn uurloon waarschijnllijk lager wordt. 

Overschrijding vrije ruimte kost 80% eindheffing

Een nadeel dat keuzeloon met zich mee kan brengen is dat u een loonbestanddeel (doel) als eindheffingsloon ten laste van de vrije ruimte moet aanwijzen om het in onbelast loon voor de werknemer om te zetten. Als dit tot overschrijding van de vrije ruimte leidt, krijgt uw organisatie met de extra kosten van 80% eindheffing over het bovenmatige te maken. En let op, als werknemers door een uitruil op grond van een cafetariaregeling een lager belastbaar (fiscaal) loon hebben, daalt ook de grondslag voor de berekening van uw beschikbare vrije ruimte. 

Effect op inkomensafhankelijke regelingen

Uitruil heeft voor de werknemer effect op alle inkomensafhankelijke regelingen, zoals uitkeringsrechten en pensioenopbouw. Op pensioenopbouw heeft het alleen effect als het bestanddeel dat wordt uitgeruild tot de pensioengrondslag behoort. Op uitkeringsrechten zal uitruil effect hebben als de werknemers minder verdienen dan het premiemaximum. In het addendum bij de arbeidsovereenkomst waarin het uitruilen wordt geregeld moet de werknemer hierop gewezen worden en tekenen voor het feit dat hij bekend is met het feit dat het uitruilen van brutoloon gevolgen kan hebben voor inkomensafhankelijke regeling, uitkeringsrechten en pensioenopbouw.