Moet een werkgever scholing aanbieden om herplaatsing mogelijk te maken?

28 mei 2020

Binnen onze organisatie willen we een medewerker voordragen voor ontslag. Nu hebben we begrepen dat UWV of de kantonrechter alleen akkoord gaat met ontslag als we eerst bekijken of we de werknemer kunnen herplaatsen. Klopt dat? En moeten we de medewerker omscholen als we wel passende functies hebben, maar de werknemer daar (nog) niet geschikt voor is?

Ontslag is in veel gevallen alleen mogelijk als een organisatie aantoont dat ontslag niet te voorkomen is door herplaatsing. U bent niet in alle gevallen verplicht te zoeken naar herplaatsingsmogelijkheden voor de werknemer. Soms ligt herplaatsing ‘niet in de rede’. 

Ernstig verwijtbaar handelen

Voor een werknemer die u ontslaat op de e-grond (ernstig verwijtbaar handelen) hoeft u niet te zoeken naar herplaatsingsmogelijkheden. U hoeft dan ook geen scholing aan te bieden. Ook hoeft u de werknemer niet te herplaatsen als dit redelijkerwijs niet mogelijk is of in ieder geval niet binnen een redelijke termijn. Dit kan zich bijvoorbeeld voordoen als herplaatsing onevenredig kostbaar is (denk aan herplaatsing bij een buitenlandse vestiging) of als de werkgever alle bedrijfsactiviteiten staakt.

Scholing bij zicht op passende functie

Een werkgever moet een werknemer in principe scholing aan te bieden, als het mogelijk is de werknemer daardoor binnen een redelijke termijn te herplaatsen in een passende functie. Zonder zicht op een passende functie hoeft u dus geen scholing aan te bieden. Dit kan natuurlijk anders zijn als u in een sociaal plan andere afspraken maakt.

Duur en kosten

De duur en de kosten van scholing zijn relevant voor de vraag welk scholingsaanbod redelijkerwijs van de werkgever gevraagd kan worden.

De verplichting tot herplaatsing (al dan niet met behulp van scholing) geldt voor zover herplaatsing van een werknemer binnen een redelijke termijn mogelijk is. De scholing hoeft niet te zijn afgerond binnen een redelijke termijn om een functie passend te laten zijn. Dat is anders wanneer een afgeronde opleiding/cursus noodzakelijk is om inzetbaar te zijn op de functie.

De redelijke herplaatsingstermijn is:

Aantal jaren in dienst Redelijke herplaatsingstermijn
Tot 5 jaar 1 maand
5 tot 10 jaar 2 maanden
10 tot 15 jaar 3 maanden
15 jaar en langer 4 maanden
   
Werknemer met arbeidshandicap   altijd 26 weken
AOW-gerechtigde altijd 1 maand

 

Redelijke scholingskosten

Wat redelijke scholingskosten zijn, is per organisatie anders. Van een organisatie in hoge financiële nood kan redelijkerwijs niet gevraagd worden om veel of dure opleidingen aan te bieden. Bij een organisatie die er financieel goed voor staat, kan dit anders liggen.

Omgekeerd afspiegelen

Bij een ontslag om bedrijfseconomische redenen geldt een bijzondere regeling voor het aanbieden van herplaatsing en scholing. Als een passende functie beschikbaar is, dan mag de werkgever in principe niet zelf kiezen aan welke - voor ontslag voorgedragen werknemer - hij die passende functie aanbiedt. De werkgever moet de 'omgekeerde afspiegelingsvolgorde' toepassen.

Hierop bestaat één uitzondering: de verplichting tot het aanbieden van een passende functie, op basis van de hoogste afspiegelingsrechten geldt niet voor werknemers die eerst geschikt gemaakt moeten worden, door bijvoorbeeld scholing. In dat geval mag de werknemer de functie aanbieden aan de eerstvolgende werknemer volgens het afspiegelingsbeginsel die al geschikt is voor de functie.